Dzisiejszym artykułem rozpoczynamy cykl dotyczący relacji pomiędzy Biurem a osobami korzystającymi z naszych usług. Chcemy przedstawić jakie czynniki wpływają na podjęcie decyzji o szukaniu pomocy detektywa, jak klienci widzą taką współpracę, co jest dla nich ważne, jakie mają oczekiwania i czemu efekty podjętych czynności zaskakują czasami obie strony. Opiszemy również najbardziej charakterystyczne kategorie naszych klientów.

Seria w założeniu ma odpowiedzieć na pytania o kwestię postrzegania problemów przez obie płcie, sposobu komunikacji między nimi, radzenia sobie w sytuacjach kryzysowych, kwestie dystansu wobec potrzeby wsparcia, radzenia sobie z samotnością, definiowanie obaw, czy determinacji w dążeniu do zmian. Istotne jest zrozumienie biologicznych uwarunkowań, fizycznych predyspozycji, sposobu postrzegania świata, komunikacji, oraz innych czynników mających wpływ na genezę oraz konsekwencje zaistniałych problemów.

Zacznijmy od różnic.

W dalekiej przeszłości popularny był pogląd, że kobiety i mężczyźni należą do dwóch oddzielnych gatunków. Takie stawianie sprawy musiało odbić się na wzajemnym stosunku płci do siebie. Efektem tego były różnice w roli wyznaczonej przez społeczeństwo, w traktowaniu, w szansach na edukację i pracę, w realizacji planów, marzeń, czy w końcu w różnych oczekiwaniach wobec kobiet i mężczyzn właśnie.

Co zatem nas różni?

Jakie są psychologiczne różnice między nami? Czy oprócz uwarunkowań biologicznych związanych z płcią faktycznie różnimy się mentalnie?

Nie sposób nie zauważyć, że kobiety i mężczyźni się różnią. Każdy z nas zapewne słyszał, że kobiety są z Wenus, a mężczyźni z Marsa. Na czym jednak polegają te różnice i czy tak naprawdę nie ma w tym jakiejś przesady? Przecież wszyscy jesteśmy ludźmi i może zwyczajnie wpływa na nas sposób wychowania lub kultura w której się urodziliśmy? 

Przyjrzyjmy się co na temat psychologicznych różnic między kobietami a mężczyznami mówi psychologia.

Różnice behawioralne

Pamiętajmy – nie każda kobieta i nie każdy mężczyzna będą zachowywać się typowo i stereotypowo dla własnej płci. Każda osoba jest inna, ma inny charakter, osobowość, każdy z nas urodził się w innym kręgu lokalnej kultury, każdy z nas ma osobiste preferencje i przekonania.
Mimo to, istnieją pewne behawioralne różnice pomiędzy kobietami i mężczyznami. W psychologicznych badaniach naukowych często są przedstawiane najczęściej występujące różnice w zachowaniach między kobietami a mężczyznami:

• emocje – kobiety są bardziej empatyczne i wrażliwe na emocje innych ludzi niż mężczyźni. Dodatkowo wykazują większą skłonność do wyrażania swoich emocji niż mężczyźni
• agresja – mężczyźni częściej okazują agresję fizyczną niż kobiety, ale kobiety z kolei są bardziej skłonne do wyrażania agresji werbalnej,
• komunikacja – kobiety są bardziej skłonne do nawiązywania kontaktów i rozmów z innymi ludźmi, dostrzegają sygnały zmiany mowy ciałą, z kolei mężczyźni bardziej koncentrują się na wymianie informacji i na rozwiązywaniu problemów,
• rywalizacja – mężczyźni chętniej rywalizują niż kobiety, częściej podejmują ryzyko,
• zainteresowania –  istnieją różnice w preferencjach związanych z zawodami i hobby. Na przykład mężczyźni częściej wybierają kierunki związane z naukami ścisłymi, techniką, a kobiety związane z opieką, naukami humanistycznymi, sztuką,
• zachowania seksualne – mężczyźni mają większą skłonność do inicjowania kontaktów seksualnych niż kobiety i większą skłonność do podejmowania ryzyka, spostrzegawczość – kobiety zwracają większą uwagę na szczegóły, dostrzegają subtelne, niewielkie różnice, wychwytują je, obserwują sygnały płynące z mowy ciała,
• zdolności matematyczne – mężczyźni wykazują się lepszą sprawnością jeśli chodzi o zdolności matematyczne niż kobiety,
• zdolności przestrzenne – mężczyźni lepiej radzą sobie z zadaniami dotyczącymi położenia obiektów, proporcji, trójwymiaru przedmiotów, mają lepszą wyobraźnię przestrzenną, odpowiada za to prawa półkula,
• zdolności werbalne – odpowiada za nie lewa półkula, dziewczynki przejawiają większe zdolności werbalne m.in zaczynają mówić wcześniej niż chłopcy oraz szybciej niż oni uczą się czytać,
• styl przywództwa – kobiety częściej preferują demokratyczny styl przywództwa, z kolei mężczyźni wolą autorytarny styl.

 
Uwarunkowania biologiczne płci

Płeć uwarunkowana jest przez biologię, a konkretniej przez chromosomy. Różnice chromosomowe wpływają na rozwój anatomiczny i hormonalny płci. Procesy biologiczne przykładowo różnice w produkcji hormonów płciowych, wpływają na kształtowanie różnic między kobietami a mężczyznami. Mężczyźni produkują więcej testosteronu niż kobiety, a to wpływa na ich rozwój fizyczny i zachowanie.

Oto kilka ważnych uwarunkowań biologicznych, które wpływają na różnice między płciami:

• hormony płciowe – mężczyźni produkują więcej testosteronu, a kobiety więcej estrogenów i progesteronu, a hormony wpływają na rozwój narządów płciowych czy procesy rozrodcze,
• budowa anatomiczna – kobiety i mężczyźni różnią się anatomicznie, na przykład w kształcie ciała, budowie kości i mięśni,
• układ rozrodczy – układ rozrodczy kobiet i mężczyzn różni się zarówno anatomicznie, jak i funkcjonalnie,
• genetyka – chromosomy płciowe X i Y wpływają na kształtowanie cech płciowych, takich jak budowa ciała i produkcja hormonów,
• mózg – badania sugerują, że istnieją niewielkie różnice w mózgu kobiet i mężczyzn, co wpływa na różnice w zachowaniu i sposobie myślenia. Lewa półkula wpływa na zdolności werbalne, z kolei prawa półkula na przestrzenne,
• geny – odkryto wiele genów, które wpływają na różnice między płciami, takie jak geny związane z kolorami widzenia, wzrostem i siłą mięśni.

Należy pamiętać, że wpływ uwarunkowań biologicznych na różnice między płciami jest skomplikowany, dodatkowo kultura, środowisko i doświadczenia również odgrywają istotną rolę w kształtowaniu różnic między kobietami a mężczyznami.

Różnice mózgu

Istnieją różne badania, które sugerują, że są pewne różnice w mózgu kobiet i mężczyzn. Chodzi o budowę, jego wagę czy strukturę i funkcjonowanie. Należy jednak pamiętać, że różnice te są subtelne i często nie mają wpływu na zdolności intelektualne czy na zachowanie.

W jakich obszarach różni się nasz mózg?:

• waga i rozmiar mózgu – mózgi mężczyzn są większe oraz cieńsze niż kobiet, choć różnice te mogą być wywołane przez różne czynniki jak waga ciała czy poziom aktywności fizycznej,
• struktura mózgu – są badania, które sugerują, że kobiece mózgi mają więcej połączeń pomiędzy prawą i lewą półkulą, co może wpływać na ich zdolność do przetwarzania informacji z różnych źródeł. Mężczyźni natomiast mają większą ilość szarej masy w obszarach związanych z przetwarzaniem informacji przestrzennych. Kobiece mózgi wykazują większą aktywność w obszarach odpowiedzialnych za język i empatię,
• hormony płciowe – testosteron, progesteron czy estrogen wpływają na rozwój i funkcjonowanie mózgu w czasie prenatalnym oraz w późniejszym życiu

Płeć psychologiczna

Płeć psychologiczna to wewnętrzna identyfikacja płciowa, czyli subiektywne poczucie przynależności do jednej z płci. Jest to osobiste odczucie płci, które może różnić się od płci biologicznej lub płci przypisanej przy narodzeniu. Płeć psychologiczna zwykle jest określana na podstawie wyobrażeń, postaw i zachowań, które ktoś utożsamia z jedną z płci. Na przykład, ktoś uważający się za kobietę może identyfikować się z kobiecymi cechami, takimi jak empatia, delikatność i wrażliwość, podczas gdy ktoś, kto identyfikuje się jako mężczyzna, może identyfikować się z cechami takimi jak siła, niezależność i asertywność.

Jednakże, te wyobrażenia i postawy mogą się różnić w zależności od kultury, środowiska i innych czynników. Osoby, które identyfikują się z płcią przeciwną niż swoja biologiczną i przypisaną przy urodzeniu to osoby transpłciowe. Płeć psychologiczna jest ważnym aspektem tożsamości osobistej, który ma wpływ na sposób myślenia o sobie, swoje relacje z innymi i sposób, w jaki się zachowujemy.  Wyróżnia się cztery typy płci ze względu na natężenie typowych dla kobiet lub mężczyzn cech:
 

• typ męski – stereotypowo męskie cechy przeważają,
• kobiety – przeważają cechy stereotypowo kobiece,
• androgeniczny – dużo cech zarówno męskich jak i kobiecych,
• nieokreślony – mało stereotypowo kobiecych czy męskich cech.

Kultura i wychowania a różnice psychologiczne płci

Kultura w jakiej się urodziliśmy ma ogromny wpływ na nasze zachowanie i na różnice pomiędzy płciami. Określa podział funkcji między płciami, to, jakie zachowania, cechy czy role są uważane za odpowiednie dla mężczyzn i kobiet. Z drugiej strony, rodzice, nauczyciele, rówieśnicy i media mają wpływ na to, jakie wzorce i normy kulturowe są przyswajane przez dzieci i jakie zachowania są nagradzane lub karane.

Poniżej wymienimy kilka głównych przykładów, jak kultura i wychowanie mogą wpłynąć na różnice psychologiczne między płciami, a zjawisko to nosi nazwę “płeć kulturowa”:

• kultura może wyznaczać role i podział funkcji dla kobiet oraz mężczyzn, na przykład w niektórych kulturach oczekuje się od kobiet, że będą bardziej opiekuńcze i empatyczne, podczas gdy mężczyźni powinni być bardziej niezależni i asertywni,
• rodzice mogą wprowadzać dzieci w tradycyjne role płciowe poprzez zachęcanie ich do zabawek, które są uważane za odpowiednie dla ich płci, lub poprzez stosowanie różnych słów i wyrażeń, gdy mówią do chłopców i dziewczynek,
• wychowanie również może wpłynąć na to, jakie cechy są cenione i nagradzane u dzieci w zależności od ich płci. W niektórych kulturach dziewczynki mogą być nagradzane za uległość i cierpliwość, gdy chłopcy mogą być nagradzani za swoją siłę czy asertywność,
• media i społeczeństwo odgrywają również ogromną rolę w postrzeganiu płci. Przykładowo w niektórych kulturach kobiety są bardziej zachęcane do kariery w branżach związanych z opieką nad innymi, podczas gdy mężczyźni mogą być bardziej zachęceni do kariery w branżach związanych z władzą i finansami.
• religia, edukacja czy poziom rozwoju ekonomicznego w danym środowisku mogą być dodatkowym czynnikiem mającym niemały wpływ na różnice kulturowe.

Płeć kulturowa może się więc różnić i odnosi się do roli, jaką w danej kulturze uważa się za odpowiednią dla danej płci.

Podsumowanie

Podsumowując, różnice między płciami są wynikiem zarówno uwarunkowań biologicznych, jak i kulturowych. Uwarunkowania
biologiczne obejmują różnice hormonalne czy anatomiczne, a więc wpływają na rozwój i funkcjonowanie organizmu. Natomiast kultura i wychowanie mogą wpłynąć na obie płcie, na to jakie zachowania, role czy cechy są uważane za odpowiednie dla mężczyzn i kobiet. Warto jednak pamiętać, że obie płcie są różnorodne, różnice te są złożone i indywidualne a każda osoba jest unikalna i niepowtarzalna.

Co z tych różnic wynika? O tym już wkrótce 🙂