Dzisiejsze surowe ograniczenia prawne wymagają od detektywa spełnienia kilku kryteriów.
Bez nich kandydat na detektywa nie otrzyma licencji, czyli dokumentu niezbędnego do legalnego prowadzenia zawodowej działalności. Wśród wspomnianych kryteriów istnieje m. in. wymóg ukończenia 21 roku życia, posiadania obywatelstwa Polski lub innego kraju Unii Europejskiej i pełnej zdolności do czynności prawnych. Wymagana jest odpowiednia zdolność psychiczna do wykonywaniu ww. zawodu oraz ukończenie określonego prawem szkolenia.
Co istotne – kandydat na detektywa powinien uzyskać pozytywną opinię Komendanta Miejskiego lub Powiatowego Policji, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania. Nie może być osobą zwolnioną dyscyplinarnie ze służb mundurowych, Prokuratury, Sądu lub z innego urzędu administracji publicznej (tak w Polsce jak i w innym kraju).

Ważne, by wobec kandydata nie toczyło się postępowanie o umyślne przestępstwo lub
umyślne przestępstwo skarbowe oraz, by nie był osobą skazaną prawomocnym wyrokiem za umyślne
przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe.

Detektyw w swej działalności powinien kierować się przepisami prawa. Ma on obowiązek zachowania tajemnicy zawodowej przy jednoczesnym zastrzeżeniu, że tajemnica zawodowa nie może wpływać na ukrywanie dowodów popełnienia przestępstwa lub innych czynów zabronionych a także umożliwiać uniknięcie odpowiedzialności karnej za czyn dokonany w przeszłości lub który miałby być dokonany w przyszłości. Detektyw powinien kierować się zasadą rzetelności, skuteczności, bezstronności, uczciwości, poufności i lojalności wobec klientów.

Obecnie zawód detektywa stał się nieformalnym zawodem zaufania publicznego sięga bowiem często w najbardziej intymną sferę ludzkiej prywatności. Dzieje się tak również dlatego, że detektyw pełni szczególną rolę służąc społeczeństwu, wypełniając lukę pomiędzy zadaniami organów państwa a zapotrzebowaniem na ochronę praw i interesów jednostki.